Welcome
Four Parenting Styles

မိဘအုပ်ထိန်းမှုပုံစံ ၄ မျိုး

မိဘအုပ်ထိန်းမှုပုံစံ ၄ မျိုး

အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါ။ MotivSuccess ကနေ ပြန်လည် ကြိုဆိုလိုက်ပါတယ်။ ဒီနေ့ကတော့ သတိပြုစရာ အုပ်ထိန်းမှုပုံစံ ၄ မျိုး အကြောင်း ပြောပြသွားပေးမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အုပ်ထိန်းမှုပုံစံလေးမျိုးအကြောင်း မပြောခင်လေး အုပ်ထိန်းမှုပုံစံက ကလေးတွေရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ခန္ဓာကိုယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေ အပေါ်မှာ ဘယ်လောက်ထိ သက်ရောက်မှုရှိလဲဆိုတာ အနည်းငယ် ပြောပြပါရစေနော်။

ကလေးတွေရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးမှုအပေါ်မှာ အုပ်ထိန်းသူတွေရဲ့ ထိန်းသိမ်းပုံ၊ စောင့်ရှောက်ပုံ၊ အပြုအမူ တွေက ကြီးမားတဲ့ လွှမ်းမိုးမှုဖြစ်စေတာ အမှန်ပါ။ အထူးသဖြင့် ဒီလွှမ်းမိုးမှုတွေက ကလေးတွေ ကျောင်းစတက်တဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ပိုပြီးသက်ရောက်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးတွေရဲ့ ဘဝကို ကောင်းသောခြေလှမ်းနဲ့ စတင်စေခြင်းဟာ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မိဘတွေအနေနဲ့ ကလေးတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင် စိတ်ရင်းစိတ်ထားလေးတွေ သတိပြုပြီးတော့ ကလေးတွေကို ပြင်ပလောကမှာ မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုရှိရှိ အားကိုးတတ်စေဖို့ ပြင်ဆင်ပေးတာက မိဘတွေရဲ့ လုပ်ပေးသင့်တဲ့ တာဝန်တစ်ခုပါ။ မိဘတိုင်းရဲ့ အုပ်ထိန်းမှုပုံစံက သားသမီးတွေရဲ့ အနာဂတ်အပေါ်ကို အများကြီးသက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။ တင်းကြပ်လွန်းရင်လည်း မသင့်တော်သလို လျော့ရဲ လွန်းရင်လည်း မကောင်းပြန်ပါဘူး။

ဒါဆိုရင် အုပ်ထိန်းမှုပုံစံ လေးမျိုးအကြောင်းကို အကြမ်းဖျင်းကြည့်လိုက်ကြရအောင်နော်။
၁။ အာဏာရှင်ဆန်သော အုပ်ထိန်းမှု (Authoritarian)
၂။ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော အုပ်ထိန်းမှု (Authoritative)
၃။ လွတ်လပ်ခွင့်ပေးသော အုပ်ထိန်းမှုနဲ့ (Permissive)
၄။ ပါဝင်ခြင်းမရှိတဲ့ အုပ်ထိန်းမှု (Uninvolved) တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ အာဏာရှင်ဆန်သော အုပ်ထိန်းမှု

ပထမဆုံး အုပ်ထိန်းမှုပုံကတော့ အာဏာရှင်စနစ်ဆန်တယ်ဆိုတဲ့ အတိုင်းပဲ အာဏာရှင်ဆန်တဲ့ မိဘတွေက သားသမီးတွေရဲ့ ခံစားချက်တွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားလေ့မရှိပါဘူး။ ကလေးတွေကိုလည်း သူတို့ချမှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်း စည်းကမ်းတွေကို ခြွင်းချက်မရှိလိုက်နာရမယ်လို့ ယုံကြည်ကြသူတွေပါ။ ကလေးက သူတို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းကမ်းရဲ့ နောက်က အကြောင်းရင်းကို မေးရင် “ငါပြောတဲ့အတိုင်းပဲ လုပ်” ဆိုပြီး အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြလေ့မရှိပါဘူး။ သားသမီးတွေနဲ့ အတူတူဆွေးနွေးဖို့ စိတ်မဝင်စားပါဘူး။ အရေးကြီးတာက ပြောတဲ့စကားကို နားထောင်လိုက်လုပ်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပြီး ကလေးတွေရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားကို ထည့်တွက်လေ့မရှိပါဘူး။

ကလေးတွေကိုလည်း ပြဿနာဖြေရှင်းရမယ့် စိန်ခေါ်မှုတွေ၊ အတားအဆီး၊ အခက်အခဲတွေမှာလည်း ဝင်ရောက် ပတ်သက်ခွင့်မပြုပါဘူး။ အဲ့ဒီအစား စည်းကမ်းချက်တွေလုပ်ပြီး ကလေးရဲ့ သဘောထား အနည်းငယ်မျှသာပါတဲ့ အကျိုးဆက်ကိုသာ ရအောင် လုပ်စေပါတယ်။

အာဏာရှင်ဆန်တဲ့ မိဘတွေက ကလေးတွေကို ပိုကောင်းတဲ့ ရွေးချယ်မှုတွေကို ဘယ်လိုလုပ်ရမယ်ဆိုတာ သင်ပြခြင်းမပြုဘဲ ကလေးတွေကို သူတို့လုပ်ခဲ့တဲ့ အမှားအပေါ်မှာ စိတ်မကောင်းဖြစ်စေဖို့ကိုပဲ အလေးထားတာပါ။ စည်းကမ်းကို ဘယ်လို လိုက်နာရမယ်ဆိုတာထက် အပြစ်ပေးမှ မှတ်သွားမယ်ဆိုပြီး အပြစ်ပေးဖို့ကို အလေးသာတတ်ကြပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ ငယ်ရွယ်စဉ်က မိမိ ထင်မြင်ချက်၊ အယူအဆ၊ စိတ်ကူးတွေကို တန်ဖိုးထားခြင်းမခံရတဲ့ အာဏာရှင်မိဘတွေရဲ့ ကလေးတွေဟာ ကြီးပြင်းလာတဲ့အချိန်ကျရင် ကိုယ့်ကိုကိုယ် ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာတွေ ရင်ဆိုင်ရတတ်ပါတယ်။

ပြီးတော့လည်း ကလေးတွေရဲ့ မူဟန်က ခက်ထန်ကြမ်းတမ်းနိုင်ပါတယ်။ အနာဂတ်မှာ ဘယ်လိုမျိုး ကောင်းအောင် လုပ်မလဲဆိုတာထက် သူတို့မိဘတွေအပေါ်မှာရှိတဲ့ ဒေါသကိုပဲ မကြာခဏ အာရုံစိုက်တတ်လာလေ့ရှိပါတယ်။

အာဏာရှင် မိဘတိုင်းလိိုလိုဟာ စည်းကမ်းတင်းကြပ်တာကြောင့် ကလေးတွေဟာ အပြစ်ပေးခံရဖို့ကို ရှောင်ရှားဖို့အတွက် အပြစ်တွေကို ဖုံးဖို့အတွက် လိမ်ညာတော်တဲ့သူတွေ ဖြစ်လာတတ်ကြပါတယ်။ ဒါကတော့ အာဏာရှင်ဆန်တဲ့ အုပ်ချုပ်မှုနဲ့ သားသမီးအပေါ်သက်ရောက်မှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော အုပ်ထိန်းမှု

ဒုတိယအုပ်ထိန်းမှုပုံစံမှာတော့ မိဘတွေက မိဘနဲ့ ကလေးကြား ကောင်းမွန် ယုံကြည်အားထားရတဲ့ ဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ပြီး ထိန်းသိမ်းလေ့ရှိပါတယ်။ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ရင်လည်း ကလေးရဲ့ ခံစားချက်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးပါတယ်။ စည်းကမ်းရဲ့ နောက်ကွယ်က အကြောင်းအရာကိုလည်း အသေအချာရှင်းပြပေးပါတယ်။ စည်းကမ်းကိုဘယ်လိုလိုက်နာရမယ်ဆိုတာကို တွန်းအားပေးပြီး အပြစ်ဒဏ်အစား အကျိုးဆက်ကိုလည်း ရှင်းလင်းပြကြပါတယ်။

ယခုလို မိဘတွေကတော့ အချိန်ရော အားရောမြုပ်နှံပြီး ကလေးရဲ့ အမူအရာပြဿနာတွေ မစခင်ကတည်းက ကာကွယ်နိုင်လေ့ရှိပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ ယဉ်ကျေးတဲ့ ကိုယ်အမူအရာ၊ အပြုအမူလေးတွေ စောင့်ထိန်းအောင် ချီးမွမ်းပေးတာတို့ ဆုပေးတဲ့ စနစ်လေးတွေနဲ့ ပျိုးထောင်ကြပါတယ်။

မိဘနဲ့ သားသမီးကြားပွင့်လင်းမှုလည်းရှိပြီး ဒီလို နည်းလမ်းနဲ့ ပျိုးထောင်ခဲ့တဲ့ ကလေးတွေက အောင်မြင်ပြီး ပျော်ရွှင်စရာကောင်းတဲ့ ဘဝတွေ ပိုင်ဆိုင်ကြပါတယ်တဲ့။ မှန်ကန်ကောင်းမွန်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ပိုပြီးလုပ်နိုင်ကြပြီး ကောင်းကောင်းမွန်မွန် လွတ်လွတ်လပ်လပ် ပိုမိုရပ်တည်နိုင်ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၃။ လွတ်လပ်ခွင့်ပေးသော အုပ်ထိန်းမှု

တတိယ အုပ်ထိန်းမှုပုံစံကတော့ လျော့ရဲရဲနိုင်ပါတယ်။ မိဘတွေက စည်းမျဉ်းတွေ ချမှတ်ပေမယ့်လည်း လိုက်နာဖို့ တွန်းအားပေးခဲကြပါတယ်။ အကျိုးဆက်တွေကို မကြာခဏ မရှင်းပြကြပါဘူး။ မိဘတွေဟာ ကလေးတွေ သူတို့ အကူအညီ နည်းနည်းနဲ့ အကောင်းဆုံး သင်ယူနိုင်ကြတယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။

လွတ်လပ်ခွင့်ပေးတဲ့ မိဘတွေက အများအားဖြင့် “ကလေးဆိုတာ ကလေးလိုပဲ နေမှာပဲ” ဆိုတဲ့ ဆောင်ပုဒ်အတိုင်း ခွင့်လွှတ်ပေးတတ်ကြပါတယ်။ ကလေးက တောင်းပန်ရင်လည်း သူတို့ နောင်ကျရင် ကောင်းသွားမှာပဲ ဆိုပြီး ခွင့်လွှတ်ပြီး အခွင့်ရေးပြန်ပေးတတ်ကြပါတယ်။

ဒီလို မိဘတွေက ကလေးတွေအတွက် မိဘဆိုတဲ့ နေရာထက် သူငယ်ချင်းလို ပိုပြီးနေကြပါတယ်။ ပြဿနာတွေကို တစ်ခါတစ်ရံ သူတို့နဲ့ တိုငိပင်ဆွေးနွေးဖို့ တိုက်တွန်းလေ့ရှိပြီး မမှန်ကန်တဲ့ အပြုအမူတွေ၊ ရွေးချယ်မှုတွေ ကလေး လုပ်တဲ့အခါ သိ်ပ်ပြီး အင်တိုက်အားတိုက်တားလေ့ မရှိပါဘူး။

ကြီးပြင်းလာတဲ့ အခါ ကလေးတွေဟာ ပညာရေးပိုင်းဆိုင်ရာမှာ ရုန်းကန်ရနိုင်ပြီး စည်းကမ်းတွေ မလိုက်နာခဲ့တာကြောင့် အမူအရာ နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြဿနာတွေဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုလည်း နည်းပါးနိုင်ပြီး စိတ်ညစ်စရာတွေ အများကြီး ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။

ပြီးတော့ မိဘတွေက အလိုလိုက်ထားတဲ့အတွက်ကြောင့် အသင့်စား အာဟာရမပြည့်ဝတဲ့ အစာတွေကို စားဖြစ်တာကြောင့် အဝလွန်မှု၊ သွားနှင့်ခံတွင်း ပြဿနာတွေလည်း ခံစားရနိုင်ပါတယ်။

၄။ ပါဝင်ခြင်းမရှိတဲ့ အုပ်ထိန်းမှု

စတုတ္ထ အုပ်ချုပ်မှုစနစ်ကတော့ မိဘက ဝင်ပါခြင်း မရှိတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သားသမီးကို ကျောင်းအကြောင်း အိမ်စာအကြောင်း မေးလေ့မရှိကြပါဘူး။ ကလေးက ဘယ်မှာလဲ ဘယ်သူနဲ့ ရှိနေလဲဆိုတာ သိခဲကြပါတယ်။ ပြီးတော့လည်း ကလေးကို အချိန်များများ မပေးနိုင်ကြပါဘူး။ ယခုလို မိဘတွေက သားသမီးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိချင်စိတ် အနည်းငယ်မျှသာ ရှိကြပါတယ်။

မိဘတွေဟာ ကလေးတွေကို သူ့ဘာသာ ကြီးပြင်းစေပြီး ကလေးတွေရဲ့ အခြေခံ လိုအပ်ချက်တွေ ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ အချိန်၊ လူအင်အား အနည်းငယ်မျှသာ ပေးနိုင်ကြပါတယ်။

ဒီအုပ်ထိန်းမှုရဲ့ အကျိုးဆက်တွေကတော့ ကလေးဟာ မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှု နည်းပါးပြီး စိတ်လည်း မပျော်ရွှင်ဘဲ ကျောင်းမှာလည်း စာသေချာလိုက်မလုပ်နိုင်မှာ သေချာပါတယ်။

မိဘတွေ အားလုံးကတော့ ဖော်ပြပါ လေးခုထဲက တစ်ခုတည်းပဲ ကိုက်ညီမှု ရှိတာ မဟုတ်နိုင်ပါဘူး။ ဒုတိယ နဲ့ တတိယအမျိုးအစား ရောနှော နေတဲ့ အုပ်ထိန်းသူတွေလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။

အကောင်းဆုံးကတော့ ဒုတိယနည်းလမ်းပဲဖြစ်တယ်။ တစိုက်မတ်မတ်နဲ့ ဒုတိယ နည်းအတိုုင်း လုပ်ဆောင်ရင်တော့ အချိန်ကြာလာရင် ရလဒ်တွေကို ကလေးတွေဆီမှာ သိသိသာသာမြင်တွေ့ရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ကတော့ ဒီအုပ်ထိန်းမှုပုံစံလေးမျိုးနဲ့ပဲ နှုတ်ဆက်လိုက်ပါရစေနော် ? စာဖတ်သူတို့ နှစ်သက်ကြမယ်လို့လဲ ကျွန်တော်တို့ယူဆပါတယ်။ နောက်လာမယ့် ဆောင်းပါးတွေကို တစ်ခုထက်တစ်ခု ပိုကောင်းအောင် ကျွန်တော်တို့ကြိုးစားသွားပါမယ်။ အကြံပေးစရာ၊ တိုင်ပင်စရာတွေရှိပါက comment မှာ၊ ဒါမှမဟုတ် chat box မှာလာရောက်ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကို ဆက်လက်အားပေးနေရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Facebook Page ကို Like & See First လုပ်ပြီး၊ ဒီ post ကို share ပေးဖို့တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ အားလုံးကို ကျေးဇူး အထူးတင်ရှိပါတယ်။

Leave a Reply